In Italië is koffie geen drank. Het is een ritueel. Een vanzelfsprekend onderdeel van de dag, als ademhalen. In de ochtend? Een snelle espresso aan de bar, staand. Na de lunch nog een cappuccino? Neen, alleen vóór elf uur, anders val je definitief door de mand als toerist.
Zittend of staand drinken?
Aan de bar, al banco, een espresso drinken kost je misschien €1,10. Ga je zitten aan een tafeltje, dan betaal je meer.
En neem je je koffie mee naar het terras? Reken op nóg een toeslag. Ze houden de Nederlanders in de gaten hoor.
Je gaat dus eerst naar de kassa. Bestellen, betalen, bonnetje pakken. Met dat bonnetje ga je naar de bar. En mocht je, terwijl je al hebt afgerekend, tóch ook die chocolade croissant willen…dan moet je netjes terug naar de kassa. Nog een bonnetje halen.
Wat me altijd opvalt is dat Italianen hun koffie drinken zonder poespas. Geen vanilla latte met drie shots karamel en havermelk.
Nee. Koffie is zwart. Sterk. En vaak met een glaasje water erbij.
De keuzes
Zwarte koffie
Espresso, dubbele espresso (twee shots) en ben je meteen klaarwakker. Ristretto is een espresso maar met de helft minder water. Ruim een slok en zeer sterk. Dan nog de Americano, dat lijkt het meest op onze koffie. Amerikaanse soldaten in de WO II gruwelden van die kleine kopjes sterk vocht en deden er een plens water bij.
En met melk
Espresso macchiato is een espresso met een beetje melkschuim. Cappuccino is de bekendste koffie met melkschuim. Latte Macchiato is eigenlijk een glas warme melk met een espresso. Flat white is een dubbele ristretto met verwarmde melk en een beetje schuim.
Cortado is een espresso en evenzoveel melk. Een moccachino lijkt op een cappucino maar dan met cacao erbij.
havermelk?
En dan havermelk. Daar kijkt men in Italië toch wat moeilijker naar. Zeker buiten de grote steden is het nog een zeldzaamheid. Vraag je ernaar in een dorpscafé, dan krijg je of een verbaasde blik, of een vriendelijk ‘non ce l’abbiamo’, we hebben het niet. Soms gevolgd door een ietwat medelijdende glimlach. Waarom zou je ook melk vervangen als je koeien hebt, lijkt de gedachte.
In Turijn of Milaan kun je het al wat makkelijker krijgen.
Oef, een cappuccino na het diner?
Na het diner een cappuccino bestellen is als dat Italianen bij ons dan om een bord Brinta vragen. Zo legde een Italiaanse vriendin mij dat uit. Melk is voor in de ochtend. Net als pap. Tot daar en toe. Maar, een decaf cappuccino in de avond is echt vloeken in de kerk.
Maar ach, Italianen zijn wel wat gewend van ons.
Toch merk ik een verschuiving. Langzaam. Een jongere generatie die wel openstaat voor alternatieven. En barista’s die nieuwsgierig worden. ‘È buona, questa avena?’ vragen ze dan. Is die havermelk eigenlijk lekker?
