Tijd in Italië is elastisch. Voor ons voelt het soms wat onbetrouwbaar, maar voor de Italiaan is het volkomen logisch. De klok heeft hier een andere functie. Om een soort richting te geven ipv een strakke planning. Tijd is hier geen schema, het is een gevoel.
Een afspraak om 10.00 uur?
Dan bedoelen we eigenlijk dat het ergens ná tienen is. Tenzij er iets tussenkomt. En geloof me, er komt altijd iets tussen. Een buurvrouw die iets vraagt. Een hond die je blijft volgen. Je espresso was te heet om meteen op te drinken. Of je raakte verzeild in een gesprek met een oude vriend op het dorpsplein. Ze kijken er niet van op, ze doen het allemaal zo.
Het woord subito, meteen, is misschien wel het meest rekbare begrip in het Italiaans. Het kan drie minuten betekenen. Of morgen. Of… nooit. En niemand maakt zich er druk om.
Waarom is dat zo?
Italië is een cultuur van relaties. Van aanwezigheid. Van la dolce vita. Tijd lijkt dus ondergeschikt aan contact. Een onverwachte ontmoeting is belangrijker dan de klok. Zeker op het platteland is haast verdacht. De mens leeft hier nog in het ritme van de dag, langzaam, soort van mindfull. Je voelt dat dan ook overal. In de bar waar je koffie drinkt, tijdens de lange lunches en het eindeloze wachten op iemand die ‘zo komt’.
Maar vergis je niet, Italianen kunnen heus op tijd komen. Voor officiële instanties, de dokter of een belangrijke afspraak met de bank. Dan telt de kloktijd. En als er eten op tafel staat, zeker als het zelfgemaakt is, dan komt iedereen stipt. Want dán telt de tijd weer wél.
Dus ..
Tijd is dus niet altijd kloktijd. Erger je niet. Je gaat het niet veranderen. Als men laat komt heeft dat niets met jou te maken.
Ooit, toen ik in mijn jonge jaren in Portugal woonde, had ik een keer vrienden bij mij thuis uitgenodigd. Voor een glas wijn. Ik woonde er net. De eerste kwam pas na een uur. De rest nog later. Toen ik daar voorzichtig wat van zei was het antwoord ‘ we zijn er nu toch’.
Helemaal waar.
