Timorasso is een oude, inheemse witte druif die zich helemaal thuis voelt in de kalkrijke heuvels rond Tortona, zuidoost Piemonte. Beetje richting Milaan. Eeuwenlang stond de druif bekend als een lastpak. De trossen zijn compact en dat maakt de druif gevoelig voor schimmels. De opbrengst is laag. Kortom, de druif vraagt aandacht. Toen de druifluis toesloeg, aan het eind van de 19e eeuw, werd alles erger. Die kleine Amerikaanse luis vrat de wortels van de wijnstokken aan. Overal in Europa gingen de wijnstokken dood. Er was een tijd dus nauwelijks wijn. De oplossing leek simpel, alle druivenstokken werden geënt op een resistente Amerikaanse onderstam. Tot op heden. Maar de Timorasso verdween. De makkelijke Cortese kwam ervoor in de plaats, de druif van Gavi di Gavi. Een paar boeren bleven koppig en maakten nog wat wijn van de Timorasso. Voor familie en vrienden.
Ongehoorzame Walter
Eén van hen was Walter Massa uit Monleale. Zijn naam is nu onlosmakelijk verbonden met Timorasso. Walter vertelde ooit, tijdens een proeverij in Amsterdam, dat hij van zijn ouders niet mocht experimenteren met een andere vreemde druif.. ‘Blijf bij Cortese’ zeiden ze. Hij deed het toch. In het geheim. De eerste keer dat hij zijn wijn instuurde voor een prijs won hij niets. De tweede keer was het raak. Plots was Walter Massa de King of Timorasso. Zijn ouders waren best trots.
De wijn zelf is krachtig en complex. Rijp wit fruit, honing, kruiden en een vleug vuursteen. Na een paar jaar rijping doet de wijn denken aan oude Riesling of rijpe Bourgogne. Niet voor niets noemen ze haar de witte Barolo. Niet vanwege de smaak, maar vanwege haar karakter en bewaarkracht. ‘Pak gewoon een oude fles, smaakt altijd’ gaf Walter nog mee als tip.
Zelf heb ik ooit Timorasso wijnen geproefd met Massimiliano, de wijnmaker van Il Vino en le Rose op het domein Oasi di Mastarone. Natuurwijnen. Ongefilterd en ongeklaard. Geen pesticiden of toegevoegde sulfieten. Loepzuiver. Gelaagd, complex. Je kauwt op de wijn.
Meer over Timorasso
De naam Timorasso dook al op in middeleeuwse documenten rond Tortona. Soms geschreven als Timorazo of Timoraccio.
Sommigen denken dat het komt van timorato wat bescheiden of verlegen betekent. Anderen zeggen dat het een samentrekking is van lokale woorden als timo (tijm) en rasso (ruig). De officiële herkomstbenaming heet Derthona, de oude naam van Tortona.
