In Italië struikel je niet over het geloof maar het is wél overal. Een Mariabeeldje op de rotonde, een kruis boven de kassa, een oma die voor de zekerheid een kaarsje aansteekt. Katholiek ben je hier vanzelf, je wordt ermee geboren en blijft het, ook als je er weinig aan doet. Bijna elk dorp heeft een kerk. Op zondag hoor je de klokken, al zit de kerk halfleeg. Geloven doen veel Italianen op hun eigen manier. In Piemonte is het geloof zichtbaar, maar niet opdringerig. Geen groot vertoon, wél kleine rituelen: een kaarsje, een kruisteken bij een kapel. Kerken zijn oud, sober en open. Je hoeft niets te zeggen.
Katholiek met een knipoog
Wat mooi is, het geloof zit diep, maar is niet streng. Er is ruimte voor twijfel, gewoonte en humor. Veel mensen geloven voor de zekerheid, alleen met kerst of in heiligen, kaarsjes en wijn. Het geloof zit in taal, ritme en keuken. Soms is het genoeg om op zondag aan te schuiven, de klokken te horen, en nergens heen te hoeven. Wist je dat je aan het einde van de mis elkaars hand schudt?
Zeg ‘salve’ en je hoort erbij.
En als iets niet kan of mag in Italië, hoor je al snel ‘Non si può, non lo vuole il Papa’. Komt door de paus. Of hij er iets te maken heeft, doet er dus niet toe.
Zondag is heilig, ook aan tafel
De zondagse lunch is minstens zo belangrijk als de mis. De tafel wordt gedekt alsof er hoog bezoek komt (de familie!), en je eet uitgebreid. Met wijn, zonder haast.
Andere feestdagen
Tweede kerstdag? Die kennen ze hier niet. Eerste kerstdag daarentegen is heilig. Wel zijn er andere dagen die in Nederland nauwelijks opvallen maar hier élk jaar voor dichte winkels en volle kerken zorgen. Denk aan:
- 6 januari Driekoningen: La Befana brengt cadeautjes of steenkool.
- 15 augustus Ferragosto: Maria Hemelvaart én het startschot van de zomervakantie.
- 1 november Allerheiligen: Families herdenken hun doden op het kerkhof.
- 8 december Maria Onbevlekte Ontvangenis: het kerstseizoen begint.
Er zijn ook dagen die per regio of dorp gevierd worden, afhankelijk van de patroonheilige. Je hoort dan ’s ochtends een mis, ’s middags een fanfare en ’s avonds vuurwerk.