Ivrea. Een klein stadje aan de voet van de Alpen. Welkom in Olivetti-stad. Sinds 2018 staat Ivrea op de Werelderfgoedlijst.
Begin vorige eeuw besloot Adriano Olivetti, een soort Italiaanse Tata Steel directeur maar dan met een designbril, dat het anders moest. Geen uitbuiting, geen grauwe arbeiderswijken. Nee, tuinen, goede salarissen, betaalbare woningen en zelfs cultuur voor de werkende mens. En het werkte.
De typemachines van Olivetti gingen de hele wereld over. Zelfs Fellini schreef er z’n scripts op. Mijn vader had een Olivetti. Daar leerde ik ooit op typen.
Ivrea bloeide op. Hoewel Adriano Olivetti zichzelf nooit een communist noemde, werden zijn progressieve ideeën als verdacht gezien. Amerikaanse diplomaten zouden hem zelfs als een mogelijke communist bestempelen.
Olivetti Museum
We wilden daar natuurlijk meer van weten, dus gingen we naar het Olivetti-museum. Voor de deur zagen we niets dat op een museum leek. Geen banners, geen bordjes, geen souvenirwinkel met linnen tasjes bedrukt met typemachines. Het voelde een beetje alsof je zo maar bij iemand aanbelt. Binnen troffen we één mevrouw achter een bureau. Ze glimlachte en zei ‘loop maar mee en u mag alles fotograferen’. Daarna verdween ze. We liepen door zalen vol strakke meubels, typemachines, futuristische prototypes en gedurfde grafiek. We waren de enigen. Het leek of je overal aan mocht zitten. Er was nergens een bordje dat het verbood. Behalve bij één glanzende glazen tafel. Daar stond, subtiel niet op zitten . We hielden ons in. De hele ervaring had iets magisch.
Carnaval met sinaasappelgevecht
Hier leven ze het hele jaar naar toe: het Carnaval van Ivrea. En dat betekent een driedaags, bloedserieus sinaasappelgevecht. Complete teams op karren en teams op straat bekogelen elkaar met duizenden kilo’s sinaasappels.
De oorsprong? Een middeleeuwse legende over een tiran die onthoofd werd door een dappere molenaarsdochter. Het fruit? Dat symboliseert zijn hoofd. De uitkomst van dit gevecht? Kneuzingen, blauwe plekken en een blauw oog. Dat hebben ze er allemaal voor over.