In Italië worden ouderen nauwelijks weggestopt in tehuizen met bingo op dinsdag en pudding op donderdag. Nee hoor, hier horen nonni, opa en oma, gewoon bij de rest van de familie. En dan ook letterlijk! Vaak zitten ze in de keuken op een stevige houten stoel. Ze voeden mee op, geven advies, drogen tranen van de kleintjes, helpen mee met hakken, snijden, bakken en braden. Een Italiaanse oma wordt bijna heilig verklaard. Ze maakt de beste verse pasta en amaretto koekjes. Ze is oud en wijs en mag over alles oordelen. Over de nieuwe liefdes van haar kleinkinderen tot de beste manier om basilicum te plukken.
Bejaardenhuis?
Het idee van een bejaardentehuis? Waarom zou je opa en oma elders onderbrengen? In Italië is er altijd plek voor één of twee borden meer. Toch wringt het een beetje op het platteland. Want de jongeren trekken naar de stad voor werk en avontuur. De dorpjes worden stiller. De ouderen blijven en hebben minder om handen. Ze missen de familie en het samen zijn. Vaak zie je ze zittend op hun balkonnetje of op het bankje voor het huis. Ze zien alles.
Hoe klein een dorp ook is, er is altijd een koffiebarretje voor een praatje, de laatste roddel of een helpende hand.
In Italië ben je nooit alleen. Er is altijd wel een buurvrouw of neef die aanbelt met een schaal lasagne of een flesje Barbera. Zo hoort het.
Hugo Boss pak maakt geen indruk
De ouderen in Italië blijven vaak lang meedraaien in de familiebedrijven. Ze zijn de vaste rots in de branding, met eelt op hun handen en veel kennis in hun hoofd. Tachtig plussers tellen gewoon mee. Ik heb vele wijnbedrijven bezocht in Italië en verbaas me ook niet meer om een 90- jarige op een tractor te zien rijden.
Wie denkt snel zaken te doen als jonge business man in een Hugo Boss-pak en een laptop vol spreadsheets, heeft het mis. Hier doe je zaken met de nonno in zijn blauwe overall, die al zestig jaar weet hoe je wijn maakt of salami droogt. Hij lacht vriendelijk, maar hij doorziet je praatjes meteen.
De kracht van het familiebedrijf is dat ervaring, traditie en liefde voor het vak generaties lang worden doorgegeven. Wie hier een deal wil sluiten moet dus respect tonen voor de oudere generatie.