Op mijn laatste dag in Piemonte bezocht ik Venaria Reale en Stupinigi, twee Savoye paleizen net buiten Turijn. Lege parkeerplaatsen, veel basisschool klasjes, pracht en praal in het kwadraat. Voor mij wat pompeus, maar indrukwekkend was het zeker.
De Savoyes regeerden hier eeuwenlang, eerst over Savoye en Piemonte en werden uiteindelijk de eerste koningen van heel Italië.
Hun gebouwen moesten macht, rijkdom en status laten zien.
Groot, groter, grootst
Turijn moest wedijveren met Versailles. Dus bouwden de Savoyes maar door. En nog een vleugel. En nog een zaal.
Architecten als Juvarra trokken door Piemonte en legden een hele ketting van residenties neer, van Rivoli tot Stupinigi.
Het kon niet op.
In Venaria Reale voel je dat meteen. Zalen zo hoog en lang dat je je moet inhouden om niet te gaan jodelen.
En buiten hectares tuin.
Venaria is eigenlijk het Italiaanse Paleis Het Loo, een jachtpaleis, giga-tuinen, glorie, verval, restauratie maar dan vijf keer groter!
Zo’n 80.000 m² aan gebouwen. Je zal het moeten stofzuigen.
Stupinigi is van een andere orde. Een echt jachtslot. Gebouwd voor jachtfeesten, diners, gezelschappen op stand. Je mag nu alleen het linkerdeel in, de rest is gesloten voor het publiek.
Fritz
Bij Stupinigi, verscholen achter de entree, staat het beeld van Fritz, de beroemde olifant van Stupinigi.
Een cadeau van de onderkoning van Egypte. Fritz kon zelfs dansen.
Tot het mis ging. Fritz kreeg een nieuwe verzorger. Het klikte niet tussen die twee.
In een onbewaakt ogenblik tilde hij deze verzorger met zijn slurf op en smeet hem keihard tegen de grond. Dood.
Daarna moest Fritz weg. Niet helemaal weg. Hij is nu, opgezet, te bewonderen in het Museo Regionale di Scienze Naturali in Turijn.
Naar Haarlem
En toen was het genoeg. Om drie uur reed ik weg met Stupinigi in mijn achteruitkijkspiegel.
Terug naar Haarlem. Naar mijn eigen plek. Mijn eigen paleisje, precies groot genoeg voor mij.
Met Willem van Oranje, mijn rode kater. En zo heet hij echt.